स्वयंपाकघर..

नेहमी सर्वांना  रडवणारा कांदा तेलावर गुलाबी-सोनेरी रंगावर मऊ भाजला जात होता.. शेजारीच मोठ्ठ्या पातेल्यात लोणी कढत होत. त्यात टाकलेल्या विड्याच्या पानामुळे वेगळाच तरीही हवाहवासा वाटणारा वास येत होता. तिने बागेतून कोथिंबीर आणि कढीपत्त्याच्या काड्या खुडून आणल्या. कोथिंबीरीची  पोपटी रंगाची ताजी पानं आणि कोवळी-कोवळी देठ हळूच बाजूला ठेवली. कढीपत्त्याच्या हिरव्यागार पानांचा मस्त वास तिने श्वासात भरून घेतला आणि नारळ खवणायला लागली..
करवंटीच्या आतल्या बाजूला तपकिरी- पांढर कोरीव काम आणि समोरच्या ताटात पांढऱ्या, मऊ-मऊ खोबऱ्याचा छोटा ढीग ..
करंगुळीच्या पेराएवढ्या, नाजूक-साजूक लाल-हिरव्या मिरच्या, उग्र वासाच्या लसूण पाकळ्या आणि गोल-गोल कापलेल आलं..
कुकरमध्ये जायची वाट बघत बसलेला रोवळीतला धुतलेला तांदूळ..


स्वयंपाकघर..
तिचं अनभिषिक्त साम्राज्य...
इथे ती अन्न रांधते..
आग्रह करकरून जेऊ घालते..
अगदी पोटभर..
भाजी निवडणाऱ्या, फोडणी घालणाऱ्या त्या कृश, सुरकुतलेल्या हातांमध्ये अपरंपार प्रेम आणि माया असते..
जेवणाला खरी चव येते ती त्यामुळेच...
ती जेव्हा पाठीवर हात फिरवून "सावकाश जेव हो!!" म्हणते ना तेव्हा खर सांगू चार घास जास्तच  जातात...
"भाजी छान झालीये! "  असं ऐकताना तिला कृतार्थ वाटत राहत...
आणि समोरचं माणूस आवडीने पोटभर जेवत तेव्हा तिच्या चेहऱ्यावर आनंद ओसंडून वाहत असतो...


ती....
आई, मावशी, काकी, आत्या , आजी, मामी, ताई...
या सगळ्याच आपल्या अन्नपूर्णा आहेत..
चैत्र शुद्ध प्रतिपदेला आपल्याकडे चैत्रागौर बसवतात, अंगणात चैत्रांगणाची रांगोळी काढतात आणि नंतर वासंतिक हळदीकुंकू करतात..
त्यानिमित्त माझा माता अन्नपूर्णेला कृतज्ञतापूर्वक साष्टांग नमस्कार....
देव्हार्यातल्याही आणि स्वयंपाकघरातल्याही..!!!

After the rains...

   नुकतीच पावसाची एक सर येऊन गेली होती. पिवळसर हिरव्या पानांवर साचलेला धुळीचा थर धुवून निघाला होता. पानांच्या कडांवर आणि टोकांवर पाण्याचे थेंब  मोत्यासारखे चमकत होते. अभ्राच्छादित आकाशात मध्येच वीज चमकून जात होती. वेलचीचे दाणे आणि आलं घातलेल्या मसालेदार चहाचा आणि जायफळ घातलेल्या कॉफीचा वास सगळीकडे दरवळत होता. चुरचुरीत आवाज करत कांदाभजी तळली जात होती. तिन्हीसांजा झाल्या होत्या. मुख्य रस्त्यावरून दूर जाणारी गाड्यांची, लाल-पिवळ्या दिव्यांची मोठ्ठी रांग दिसत होती. वातावरण कुंद झालं होत. ढगांचा गडगडाट सुरु झाला. मी चालता चालता जागीच थांबले आणि वर पाहिलं.. पावसाचे दोन थेंब माझ्या डोळ्याच्या पापणीवर पडले. तो क्षणिक गारवा सुखावून गेला. Aahh...bliss...!!!

"काय ते तुमच facebook ... बघव तेव्हा फोटो टाकत असता तुम्ही..."

"ह्म्म्म..."

"काय ना ही हल्लीची पिढी..!! सगळा उथळपणा नुसता.. आणि दिखाऊपणा.. !! "

"आता दिखाऊपणा कुठे??

"बघते कि मी.. नवा फोन घेतला, कुठे जाऊन डिनर-पार्टी केली, बर्थडे सेलिब्रेशन असलं..लगेच अल्बम टाकलाच.. "

"मग??"

"मग तेच की.. दिखाऊपणाच की.. आमच्या वेळेला असली थेर नव्हती बाई...."

"बर.. मग तुमच्या वेळी ते लग्नसमारंभात आहेर मानपान रुखवत असलं काय काय असायचं त्याला काय म्हणायचं...?? "

"---------------------------------------"

"काय ह्या रेषा.. काही अर्थ आहे का ह्याला..??"

"अर्थ असावाच का..??"

"अरे पण असं नाही.."

"मग कसं? मी म्हटलंय का कि या रेषांना अर्थ आहे?
मी नाव दिलाय का या चित्राला?? नाही..!! "

"मग काढलस तरी कशाला??"

"मला काढायचं म्हणून..!!"

"फार बोलायला लागलायस..!!"

"मग तुम्ही प्रश्न नका विचारू..! मी सुरुवात केली नव्हती.."

"---------------------------"
"सुरुवात अर्थापासूनच व्हावी का? प्रत्येक रेषेचा काही हेतू असावाच का?? चित्रातून काही ध्वनित व्हावेच का? Can't you let it be? Rather why can't you let it be? It might be that I myself am in the search of a meaning."

"Don't be silly..."

"मी अर्थ नसण्यापासून सुरुवात करतोय. मला दोन्ही समजून घ्यायचं..
अर्थ असणं आणि अर्थ नसणंही..... Let the life be filled with a void, before discovering its meaning.. Or who knows..the meaning can be dormant in that emptiness..that silent void..these meaningless lines.. uncanny shapes...who knows??"

मधली पिढी

जरा कामातून उसंत मिळाली म्हणून तिने वर्तमानपत्र वाचायला घेतलं. दुसर्या पानावर ठळक अक्षरात मथळा होता "स्त्रियांना स्वातंत्र्य मिळायलाच हवं!" नक्की कशापासून स्वातंत्र्य? ती विचारात पडली. खुर्चीवर मान टेकवली आणि डोळे आपसूकच मिटले गेले.

आत्तापर्यंतच्या आयुष्यातल्या घटना डोळ्यासमोर तरळायला लागल्या....

'अगदी सरळसोट आयुष्य! अभ्यासात फार हुशार नाही पण अगदीच "ढ"पण नाही. पदवी परीक्षेचा शेवटचा पेपर देऊन आले तर घरी कुठल्याश्या गावाहून लोक आलेले...त्यांच्याकडे जास्त लक्ष न देता सरळ आतल्या खोलीत शिरले आणि बेडवर अंग टाकल. तेवढ्यात आई आली आणि किंचित डोळे वटारून म्हणाली, "अग, इथे काय करतेस तू? चल! आवर पटकन. तुला बघायला आलेत." चहा-पोह्याचा कार्यक्रम झाला.. आठवड्याभरात पसंतीच पत्र आलं आणि पुढच्याच महिन्यात लग्न झाल सुद्धा..! सुखी संसार, मनाजोगता जोडीदार असा काही विचार डोक्यात यायच्या आधी बोहाल्यावर चढले होते! सगळंच अगदी अचानक आणि अनपेक्षित..!! पाठवणी करताना आईच्या डोळ्याचं पाणी खळत नव्हत...

लग्नानंतर नवीन घर, नवीन माणसं सगळ्यांशी जमवून घ्यायला लागलं..सासूबाई प्रेमळ पण कडक..सासरे नुकतेच रिटायर्ड झालेले..नवरा अगदी साधा पण आईचं सग्गळ ऐकणारा..!! दोन मुलं झाली...त्यांच शिक्षण, अभ्यास, खाणेपिणे यात वर्षं कशी गेली कळलच नाही... तशी नजरकैदेत नव्हते पण स्वतंत्र पण नव्हते...नवर्याने कशाला कमी केलं नाही पण दिलेल्या पैशाचा हिशेब मागितला नाही असं पण झालं नाही...कुठे लग्नाला, बारशाला गेले तरी सासूबाई कायम बरोबर..कधी कुणाशी मोकळेपणाने बोललेलं पण आठवत नाही...सासर अगदी दूर त्यामुळे मैत्रिणींशी पण फारसा संपर्क राहिला नाही..

आयुष्याकडून फार वेगळी अपेक्षा नव्हतीच..शेजारपाजारच्या बायकांचं पण थोड्याफार फरकाने असंच होत.. सासुरवास कुणालाच चुकला नव्हता..आता चाळीशी उलटली..मुलं मोठी झाली.. तरी कामे संपली नव्हतीच..रोज सकाळी उठून चहाचं आधण ठेवावं लागतच होत... त्यात मध्ये सासऱ्याच आजारपण...त्यांची सेवा..! कुठकुठ पुरणार आहे मी आणि कुठवर..? असही नाही कि सुना येतील..जरा जबाबदारी हलकी होईल..लग्न झालं की मुलं वेगळी होणार... या आमच्या पिढीचं sandwich झालाय..आधीचे लोक कर्मठ आणि कडक..त्यांच्य्शी जुळवून घेण्यात आणि त्यांची अपेक्षा पूर्ण करण्यात निम्म आयुष्य गेल आणि मुलांकडून अपेक्षा ठेवायचे दिवस उरले नाहीत. त्यांना स्वतंत्र आयुष्य खुणावतंय.. म्हणजे दोन्हीकडून आमचीच कुचंबणा झाली...'
अश्या विचारात गुरफटलेली असतानाच नवर्याची हाक कानावर पडली.


"सुलू, चहा आणतेस ना...??"

मला एक मांजर हवंय...

मला एक मांजर हवंय...

त्याला मी रोज बशीतून दूध प्यायला देईन...

मी अभ्यास करताना ते माझ्यासमोर पेंगत बसेल...

कॉलेजला जाताना ते मला पायरीवरून टाटा   करेल आणि घरी यायच्या वेळी दारात वाट बघत असेल...

त्याची दुधाची वेळ झाली कि माझ्या पायात घुटमळत म्यांव म्यांव करेल...

मी PC समोर बसले कि ते हळूच की-बोर्ड वरून चालत जाईल..मग मी त्याला थोड दटावेन आणि मांडीवर बसवून घेईन...

वेताच्या टोपलीत वाळू घालून छानपैकी त्याची झोपायची सोय करेन...

कधी तरी त्याला कॅडबरीची ट्रीट देईन.....

माऊबरोबर मस्ती करताना कधी तरी त्याची नखं लागतील  मला...पण हरकत नाही....

जेव्हा अपसेट असेन, एकट वाटेल तेव्हा माऊला घेऊन बसेन...त्याच्या मानेला खाजवत.....

आणि मग ते डोळे  किलकिले करत माझ्याकडे बघेल....

आणि मी खुदकन हसेन...!!!!

मला एक तरी मांजर हवंय....!!!!  

The more I struggle, 
the mightier I become....
The more I fight,
the more I overcome....
The more I learn,
the more I enjoy...
The more I'm feeble,
the more I cry...
& the more I explore,
there's azure sky...!!!